2024 ÖZYES ‘TEKİ HATALAR GENEL DEĞERLENDİRME ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

2024-2025 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BESYO-SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
MERKEZİ ÖZEL YETENEK SINAVI DEĞERLENDİRMESİ

GİRİŞ

2024 YKS kılavuzunun ilan edilmesiyle birlikte açıklanan merkezi özel yetenek sınavı daha önce 90’larda uygulanmıştır. Bu aslında yeni bir buluş ve icat değildir. Getirenlerde mucit değildir.
90’lı yılların teknolojisinde birçok sıkıntıya sebep olması sebebiyle vazgeçilmiştir. Ancak, günümüz teknolojisiyle eskiden ortaya çıkan sorunları çözmek son derece basittir. Hal böyleyken, merkezi sistem duyurusu öğrencinin menfaatini düşünen herkes tarafından çözeceği sorunlar noktasında olumlu karşılanmıştır. Süreç son derece kötü yönetilmiş ve sınav ise üzerine düşünülmeden tasarlanmıştır.

SINAV ÖNCESİ DÖNEM

2024 YKS Kılavuzunda 2024 ÖZYES sınav kılavuzunun kontenjan kılavuzuyla birlikte açıklanacağı ifade edilmiş, öğrenciler bu noktada bekleyiş içine girmiştir. Ancak, kontenjan kılavuzu açıklandıktan haftalar sonra ÖZYES kılavuzu açıklanmıştır. Öğrenciler hazırlık sürecini sınavı bilmeden gerçekleştirmiştir. Kılavuzda yer alan özgeçmiş tablosu işin içinde olan herkesi dehşete düşürecek düzeyde hatalıdır. Tüm olimpik ve olimpik olmayan branşlarda Türkiye derecesi olan öğrenciler puan alamamakta, Ferdi lisansı olan öğrenciler değerlendirilmemektedir. 10 yıl ferdi lisansı olan ve Türkiye Şampiyonu olan bir atlet 0 puan almaktadır.  Buna gelen yoğun itirazlara istinaden, karşı taraf; bu sene ilk yıl idare edin şeklinde dalga geçer nitelikte açıklamalar yapmıştır. Tam olarak oluşturulmamış bir sistem, pilot bölge uygulaması olmadan nasıl direkt tüm üniversitelerde uygulanabiliyor?
Resmi ÖZYES Kılavuzu ilan edilip, öğrencilerin özgeçmiş bilgileri tanımlandıktan sonra hiçbir duyuru yapılmaksızın özgeçmiş tabloları güncellenmiş, Futbolda BAL Ligi oyuncuları 75 puan alırken 55 puana düşürülmüştür. Birçoğunun, puanı düştüğünden bile haberi olmamıştır. Bu bile tabloların hazırlanırken ne kadar amatör ve özensiz hareket edildiğinin en büyük göstergesidir. Ayrıca Özgeçmişi yüzme branşında olan bir öğrenci havuzu bile olmayan, yüzmede uzmanlık veremeyen üniversitelerin Antrenörlük bölümünü tercih edebilmektedir. Buna önlem olarak sunulan ifade ise; “öğrenci tercih yaptığı esnada okulun verdiği uzmanlıkları kontrol etmelidir.” şeklindedir. ÖSYM veya biz spor bilimciler ne zaman alım noktasında doğru karar vermeyi öğrencilere bırakır olduk. Bunun yerine antrenörlük bölümlerinde okullara göre branş kontenjanları oluşturulabilirdi. Tablodaki adaletsizlikler ve branş kontenjanlarının olmaması sebebiyle tüm üniversiteler alımlarını futbolcu öncelikli yapmış, futbol dışındaki branşlar hiçe sayılmıştır.
Özel yetenek sınav parkuru olarak ilan edilen parkur ise hiçbir özel yeteneği ölçmeyen üzerine düşünülmemiş bir parkurdur. Aman itiraz olmasın diye oluşturulan bu parkurda bile birçok hata yapılmış, binlerce itiraz alınmıştır.
Bu süreçteki en büyük hukuksuzluk ise ÖSYM’nin tüm kurallarını kılavuzuyla ilan ettiği ÖZYES 2024 sınavının kuralları, sınava 3 gün kala spordek.org adlı siteden değiştirilmiştir. Tüm sınav süreci bu değişikliklere göre yönetilmiştir.

 

 

 

 

SINAV DÖNEMİ ve SONRASI

ÖSYM Tarafından açıklanan ÖZYES kılavuzunda, yapılacak her türlü değişiklikler ÖSYM Tarafından ilan edilecektir denmesine rağmen spordek sitesinden ÖSYM’nin açıkladığı kurallardan tamamen bağımsız açıklanan kurallar yüzünden öğrenciler korkmuş ve yalnızca tek bir sınav şansı olan öğrenciler çok yavaş yapmak zorunda bırakılmıştır.
Bu kural değişikliklerinden haberi olmayan öğrenciler ÖSYM kılavuzunu referans göstererek itiraz etmiş ve 1. Gün itirazlar kabul edilirken, ilerleyen günlerde hiçbir itiraz dilekçesi kabul edilmemiştir. İnsan aklıyla dalga geçer nitelikte bir dilekçe örneği oluşturulmuş ve itirazı olan öğrencilerden bu dilekçeyi doldurmaları istenmiştir. Oysaki, bu dilekçe formatı gereği öğrenciyi hatalı gösteren bir dilekçe olduğu gibi, hukuksal olarak öğrenciye bir dilekçe örneği dayatmak son derece yanlıştır. Yetkililere sorulduğunda ise “ÖSYM tarafından bu dilekçe verildi” denmektedir.
Tek bir sınav şansı olan öğrenciler korkutulmuş, hata diyerek bastırılmıştır. Hal böyleyken dereceler arasındaki puanlarda ciddi sıkıntılar oluşmuştur. Örneğin çok yetenekli ve süratli olan bir öğrenci 26 saniye yapıp 100 puan alırken, normal bir öğrenci orta seviyede bir hızda 36 saniye yapmış ve 85 puan almıştır. Ancak, 46sn yapan öğrenci ise 30 puan almıştır. Üst limit olarak konulan dereceyi 45 yaşında sedanter bir birey bile yürüyerek yaptığında aşamamaktadır. 100 lük çan sistemindeki puanlama metodu, önceden açıklanan kural ve üst sınırlarla, sınavda ise öğrencilerin korkutulmasıyla manipüle edilmiştir. Bu sebepledir ki özgeçmişten puan alan öğrenciler yerleşmiş, bu sebepledir ki özgeçmiş tablolarında puan olarak alenen kayrılan futbolcular istedikleri üniversitelere yerleştirilmiştir.
Üniversiteler 1. Sınıf öğrencilerinden futbol dışındaki branşlarda takım çıkarmakta zorlanacaktır. Nice Türkiye şampiyonu olan, branşında başarılı öğrenciler özgeçmişten puan alamadıkları ve parkur puanlamasındaki organizasyonsuzluk kaynaklı hatalar sebebiyle yerleşememiştir.
İlk kez yapılan, hakemler arası toplantının Zoom üzerinden 1-2 saat yapıldığı ve 25 farklı bölgede gerçekleşen sınavda, sınav bölgeleri arasında ciddi adaletsizlikler gerçekleşmiştir. İtirazlar görmezden gelinmiştir.
Sınav sonuçlarının açıklanması 16 gün sürmüş sonrasında tercih süreçlerinin başlaması ve öğrencilerin ilk tercihlerle yerleştirilmesi 21 Ekim’i bulmuştur. Ek tercihler ve Ek tercihle kazanan adayların yerleştirmesiyle birlikte Kasım ortasını bulacaktır. Çoğu üniversitenin akademik takviminde bu süre vizelerin başlamasına denk gelmektedir.

ADİL ve HERKESİ KUCAKLAYAN MERKEZİ BİR SINAV MÜMKÜN MÜ?

 Merkezi sınavdaki adalet ve Üniversitelerin istediği öğrenciye ulaşması ÖSYM’nin kullandığı sistemlerle rahatlıkla yapılabilecek durumdadır.
Öğrencilere çoktan seçmeli sınavlar sunulmalı ve her bölgede farklı bir sınav yapılmalıdır. Aynı sınav birden farklı bölgede yapılmamalıdır. Üniversiteler ise  istedikleri öğrencilere göre puan türü seçebilmeli, isterlerse Antrenörlük bölümlerinde branş kontenjanları oluşturabilmelidirler.
Sınav hakem inisiyatifine değil fotosel ve isabete dayandırılmalıdır.
PUAN TÜRÜ ÖRNEKLERİ;
ÖZYES -1- : Koordinasyon Parkuru Puanı
ÖZYES -2-: Branş Sınav Puanı
ÖZYES -3-: ÖZGEÇMİŞ Puanı
ÖZYES -4-: Koordinasyon+Branş Sınavı
ÖZYES -5-: Koordinasyon+Özgeçmiş
ÖZYES -6-: Branş+Özgeçmiş